Chorwackie strudel jabłkowy (štrudla) – prosty przepis na tradycyjny deser
Chorwacki jabłkowy strudel – skarb kuchni bałkańskiej
Bałkany to region niezwykle bogaty w tradycje kulinarne, a jednym z prawdziwych kulinarnych klejnotów Chorwacji jest štrudla z jabłkami. Ten deser zdobył serca mieszkańców i odwiedzających kraj nad Adriatykiem nie tylko smakiem, ale także niezwykłą prostotą wykonania. Jeśli marzysz o podróży do Splitu, Dubrownika lub Zagrzebia, koniecznie poznaj smak tego tradycyjnego wypieku.
Krótka historia chorwackiej štrudli
Choć jabłkowy strudel najbardziej kojarzony jest z kuchnią austriacką, jego popularność w Chorwacji to zasługa wielokulturowej historii regionu. Štrudla została zaadaptowana do lokalnych gustów i przepisów, a jej prostota sprawiła, że często pieczono ją podczas rodzinnych uroczystości i świąt. Współcześnie serwuje się ją zarówno w domach, jak i tradycyjnych konobach, czyli chorwackich gospodach.
Czym różni się chorwacka štrudla od austriackiego strudla?
Przez stulecia przepis na strudel był modyfikowany. W Chorwacji wykonuje się ją najczęściej na cieńszym, elastycznym cieście, które można rozwałkować niemalże do przezroczystości. W przeciwieństwie do Austrii, gdzie często używa się ciasta francuskiego, chorwacka wersja to przede wszystkim domowy, ręcznie przygotowywany placek. Nadzienie jest bogate w jabłka, orzechy oraz cynamon, a całość piecze się na złocisty kolor.
Tradycyjny przepis na chorwacki strudel jabłkowy
Składniki
Ciasto:
- 300 g mąki pszennej
- 1 jajko
- 2 łyżki oleju
- 100 ml ciepłej wody
- Szczypta soli
Nadzienie:
- 1 kg kwaśnych jabłek (np. szara reneta)
- 100 g cukru
- 1 łyżka cynamonu
- 50 g orzechów włoskich (opcjonalnie)
- 60 g masła
- 50 g bułki tartej
Dodatkowo:
- Cukier puder do posypania
Przygotowanie ciasta na strudel
- Przesiej mąkę do dużej miski, dodaj jajko, olej oraz szczyptę soli.
- Stopniowo dolewaj ciepłą wodę, zagniatając jednocześnie ciasto.
- Wyrabiaj masę przynajmniej przez 10 minut, aż stanie się gładka i elastyczna.
- Uformowane ciasto przykryj bawełnianą ściereczką i pozwól mu odpocząć przez minimum 30 minut – ułatwi to późniejsze rozwałkowanie.
Przygotowanie nadzienia jabłkowego
- Obierz jabłka, usuń gniazda nasienne i zetrzyj je na tarce o grubych oczkach.
- Dodaj cukier i cynamon, ewentualnie posiekane orzechy.
- Wymieszaj wszystkie składniki dokładnie.
Formowanie i pieczenie štrudli
- Rozgrzej piekarnik do 180°C.
- Na stole rozłóż czystą ściereczkę, oprósz ją lekko mąką. Połóż na niej ciasto i rozwałkuj je na bardzo cienki, niemal przezroczysty placek.
- Na rozwałkowane ciasto rozprowadź równomiernie roztopione, lekko ostudzone masło. Następnie posyp bułką tartą, co zabezpieczy ciasto przed przemoczeniem.
- Rozłóż nadzienie z jabłek na całej powierzchni, zostawiając wolne brzegi (ok. 2 cm).
- Pomagając sobie ściereczką, zawiń ciasto w rulon. Połącz końcówki i przełóż štrudlę na papier do pieczenia.
- Włóż do nagrzanego piekarnika i piecz przez 35-40 minut do uzyskania złotego koloru.
Podanie i dekoracja
Po upieczeniu štrudlę wystudź przez kilka minut, następnie posyp cukrem pudrem. Strudel najlepiej smakuje jeszcze lekko ciepły – zwłaszcza z filiżanką aromatycznej kawy lub domowego kompotu.
Wariacje i praktyczne wskazówki
Czym nadziać strudel poza jabłkami?
Chociaż jabłkowa štrudla to klasyka, Chorwaci często modyfikują ten deser sezonowymi owocami. Możesz wykorzystać:
- Gruszki,
- Śliwki,
- Wiśnie,
- Mieszankę bakalii i rodzynek.
Jak uzyskać idealnie cienkie ciasto?
Sekret tkwi w cierpliwym wyrabianiu oraz odpowiednim “odpoczynku” ciasta. Im lepiej je wyrobisz i pozostawisz na minimum pół godziny, tym łatwiej rozwałkujesz je na cienki arkusz. Użyj również oliwy lub oleju – to tradycyjny trik kuchni bałkańskiej.
Czym różni się štrudla od innych europejskich deserów?
W przeciwieństwie do większości zachodnioeuropejskich deserów, štrudla przygotowywana jest z minimalnej ilości składników, co podkreśla smak świeżych owoców i aromat cienkiego, chrupiącego ciasta.
Štrudla – nie tylko deser
Chociaż najczęściej kojarzy się z końcem posiłku, štrudla w Chorwacji bywa serwowana również na śniadanie czy podwieczorek. Idealnie sprawdza się jako przekąska do pracy lub szkoły, gdyż długo zachowuje świeżość.
Ciekawostki o chorwackim strudlu
- W niektórych regionach Chorwacji do nadzienia dodaje się świeżą skórkę z cytryny dla orzeźwiającego aromatu.
- Dawniej štrudla była przygotowywana na specjalne okazje, jak żniwa czy spotkania rodzinne.
- Wersje wytrawne ciasta, z dodatkiem twarogu czy szpinaku, również są bardzo popularne.
Podsumowanie
Štrudla jabłkowa to doskonały sposób na poznanie smaków Chorwacji we własnym domu. Prosty skład, łatwe przygotowanie i niepowtarzalny smak sprawiają, że co roku zdobywa serca coraz większej liczby miłośników tradycyjnych deserów. Wypróbuj powyższy przepis i poczuj bałkańską gościnność, nawet nie wyjeżdżając z domu!
Życzymy wielu udanych wypieków i niezapomnianych, słodkich podróży kulinarnych!