Manestra – tradycyjna zupa fasolowa z północy Chorwacji krok po kroku
Manestra – kulinarny skarb Istrii
Chociaż Chorwacja kojarzy się głównie z pięknymi plażami i krystalicznie czystą wodą Adriatyku, północne regiony tego kraju kryją w sobie równie fascynujące tajemnice – także te kulinarne. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych dań tej części Chorwacji jest Manestra – sycąca i aromatyczna zupa fasolowa, która przez wieki królowała na stołach wiejskich gospodarstw Istrii oraz innych regionów północnych. Tę potrawę można traktować jako symbol gościnności oraz bogactwa lokalnych produktów.
Krótka historia Manestry
Od kuchni chłopskiej do klasyka regionalnego
Manestra powstała jako prosta potrawa, mająca zapewnić sytość i dostarczyć energii podczas prac na wsi. Zupa była bazowana na łatwo dostępnych składnikach: fasoli, warzywach, ziemniakach, kukurydzy oraz kawałku mięsa lub wędzonki. Z czasem receptura ewoluowała, pozwalając na stosowanie rozmaitych dodatków – w zależności od sezonu i tego, co akurat znaleźć można było w spiżarni.
Regionalne wariacje
Kluczowym składnikiem każdej Manestry pozostaje fasola, lecz pozostałe komponenty mogą się różnić. W niektórych miejscach spotkasz wersje z dodatkiem kukurydzy, w innych z jęczmieniem lub dynią. Wędzone produkty nadają zupie głębi smaku, a różnorodność przypraw odzwierciedla lokalne tradycje kulinarne.
Składniki tradycyjnej Manestry
Przygotowanie tej zupy nie jest skomplikowane, jednak wymaga dbałości o szczegóły i dobrej jakości produktów. Oto podstawowa lista składników:
- 300 g suchej fasoli (najlepiej jaś lub lokalna odmiana)
- 1 duża cebula
- 2-3 ząbki czosnku
- 2 średnie marchewki
- 1 pietruszka korzeniowa
- 2 ziemniaki
- 1 papryka czerwona
- 1 pomidor lub 2 łyżki koncentratu pomidorowego
- 150 g wędzonego boczku lub kiełbasy
- 1 łyżka słodkiej papryki w proszku
- 1-2 liście laurowe
- 1 gałązka świeżego tymianku lub 1/2 łyżeczki suszonego
- 2 łyżki oliwy z oliwek
- Sól i pieprz do smaku
- Natka pietruszki do dekoracji
Opcjonalne dodatki
Do Manestry można dodać także: kawałek łopatki wieprzowej, kukurydzę, kawałki dyni, lokalne makarony typu „fuži” czy „pljukanci”, a nawet kaszę jęczmienną.
Manestra krok po kroku – przepis
Oto, jak przygotować tradycyjną zupę z północy Chorwacji we własnej kuchni.
Krok 1: Fasola – moczenie i gotowanie
Najlepiej dzień wcześniej namoczyć fasolę w zimnej wodzie. Dzięki temu skrócisz czas gotowania, a samą zupę uczynisz lżejszą dla układu trawiennego. Następnego dnia odcedź fasolę, zalej świeżą wodą i gotuj na niewielkim ogniu ok. 40 minut (do miękkości, lecz nie do całkowitego rozgotowania).
Krok 2: Przygotowanie warzyw i mięsa
Podczas gdy fasola się gotuje, obierz i pokrój w kostkę cebulę, marchew, pietruszkę, ziemniaki i paprykę. Boczek lub kiełbasę pokrój na nieduże kawałki.
Krok 3: Podsmażanie składników
W dużym garnku rozgrzej oliwę i dodaj boczek lub kiełbasę. Podsmaż kilka minut, aż tłuszcz się wytopi i mięso delikatnie zarumieni. Następnie dodaj cebulę i czosnek, smaż przez 2-3 minuty aż się zeszklą. Kolejno wrzuć marchew, pietruszkę i paprykę, podsmażając przez kolejne 5 minut. Dodaj koncentrat pomidorowy lub świeżego pomidora oraz słodką paprykę w proszku.
Krok 4: Łączenie składników i gotowanie
Do podsmażonych warzyw i mięsa przelej ugotowaną (lub częściowo ugotowaną) fasolę wraz z wodą, w której się gotowała. Dodaj ziemniaki, liście laurowe, tymianek oraz ewentualnie pozostałe dodatki. Całość doprowadź do wrzenia, a następnie gotuj na wolnym ogniu przez 30–40 minut, aż warzywa będą miękkie, a zupa nabierze aromatu i gęstości.
Krok 5: Doprawianie i podanie
Pod koniec gotowania dopraw zupę solą, pieprzem oraz – wedle uznania – większą ilością papryki lub świeżych ziół. Gotową Manestrę podawaj na gorąco, posypaną świeżą natką pietruszki i skropioną oliwą. Świetnie smakuje z kromką wiejskiego chleba!
Wskazówki i triki
Sekrety idealnej Manestry
- Jeśli chcesz, by zupa była bardziej kremowa, na ostatnim etapie gotowania wyłów część fasoli, rozgnieć ją widelcem i ponownie dodaj do garnka.
- Nie bój się eksperymentować z rodzajami wędlin i warzyw – Manestra to zupa, której tradycją jest różnorodność.
- Najlepiej smakuje na drugi dzień – wtedy wszystkie smaki przenikają się jeszcze pełniej.
Manestra w kulturze kulinarnej Chorwacji
Ta zupa to coś więcej niż tylko sposób na nasycenie głodu. Stanowi symbol wspólnoty, gościnności i przywiązania do lokalnych tradycji. Wspólne gotowanie i jedzenie Manestry to nieodłączny element rodzinnych spotkań i lokalnych festynów, zwłaszcza w regionie Istrii.
Podsumowanie
Manestra to doskonały przykład tego, jak prostota może przerodzić się w kulinarne arcydzieło. Warto poświęcić czas na przygotowanie tej wyjątkowej zupy fasolowej, by poczuć smak Chorwacji bez wychodzenia z domu. Śledząc lokalne tradycje i korzystając z najwyższej jakości składników, z pewnością podbijesz serca domowników oraz gości. Spróbuj tego przysmaku – być może Manestra stanie się także Twoją ulubioną potrawą na chłodniejsze dni!