Mlinci – domowy makaron zapiekany po chorwacku z sosem i mięsem
Tradycja domowej kuchni znad Adriatyku
Kuchnia chorwacka to kalejdoskop smaków i wpływów, które przez wieki kształtowały kulinarne oblicze Bałkanów. Jednym z najbardziej charakterystycznych dań, wywodzących się z regionu Zagorje i Slawonii, jest mlinci. To domowy makaron, który najczęściej podaje się zapiekany z aromatycznym sosem i kawałkami soczystego mięsa drobiowego, zazwyczaj gęsi lub kurczaka. Pełne smaku, sycące danie znakomicie sprawdza się zarówno podczas rodzinnych obiadów, jak i świątecznych uroczystości.
Czym są mlinci?
Mlinci to cienkie, ręcznie wyrabiane płaty makaronu, które po upieczeniu są kruszone i sparzane gorącą wodą lub rosołem. W przeciwieństwie do klasycznego włoskiego makaronu, mlinci najpierw są pieczone w piekarniku, co nadaje im unikalnej struktury i delikatnego aromatu. Następnie, już po zamoczeniu, łączone są z mięsnym sosem, który wnika w każdy kawałek makaronu, nadając mu wyjątkowej soczystości oraz głębi smaku.
Składniki tradycyjnego mlinci
Mlinci składa się z prostych, łatwo dostępnych produktów, co przez dekady czyniło go podstawą kuchni wiejskiej w Chorwacji:
- Mąka pszenna
- Jajka (chociaż można je pominąć w wersji postnej)
- Sól
- Ciepła woda
Na potrzeby wyjątkowych okazji, makaron zapieka się razem z mięsem. Najczęściej wybór pada na:
- Mięso z gęsi lub kaczki (wersja tradycyjna)
- Kurczak (wersja bardziej popularna poza regionem Zagorje)
- Drobne dodatki aromatyczne: czosnek, liść laurowy, majeranek
Do przygotowania sosu wykorzystuje się powstały w trakcie pieczenia mięsa tłuszcz oraz bulion.
Jak przygotować mlinci? Krok po kroku
H2 Przygotowanie tradycyjnego makaronu
H3 Składniki na makaron mlinci
- 500 g mąki pszennej
- 1 jajko (opcjonalnie)
- 1/2 łyżeczki soli
- 200 ml ciepłej wody (w razie potrzeby odrobinę więcej)
H3 Wyrób ciasta i pieczenie makaronu
- Wyrobienie ciasta – Wszystkie składniki zagnieć na gładką, elastyczną masę. Odstaw na 15 minut, by ciasto odpoczęło.
- Wałkowanie – Podziel ciasto na kilka porcji i cienko rozwałkuj na blaty o grubości około 2-3 mm.
- Pieczenie – Ułóż na papierze do pieczenia i piecz w nagrzanym piekarniku (ok. 220°C) przez 7-10 minut, aż lekko się zarumienią. Gotowe placki lekko ostudź i połam na mniejsze kawałki.
H2 Pieczenie mięsa i przygotowywanie sosu
H3 Składniki na mięso i sos
- 1 gęś lub 1-1,5 kg kurczaka
- Sól, pieprz do smaku
- 2-3 ząbki czosnku
- Kilka gałązek świeżego majeranku lub tymianku
- 1 liść laurowy
- 200 ml bulionu (drobiowego)
H3 Instrukcja przygotowania
- Marynowanie mięsa – Natrzyj mięso solą, pieprzem, czosnkiem i ziołami. Odstaw na co najmniej 2 godziny, a najlepiej na całą noc.
- Pieczenie – Piecz mięso w temperaturze 180°C przez około 1,5–2 godziny, podlewając od czasu do czasu wytapiającym się tłuszczem i bulionem. Mięso powinno być złote i soczyste.
- Sos – Po upieczeniu oddziel mięso, a powstały sos odlej do miseczki; posłuży do sparzenia i zapieczenia mlinci.
H2 Łączenie składników i zapiekanie mlinci
H3 Końcowe etapy przygotowania
- Sparzanie makaronu – Połamane płaty mlinci włóż do żaroodpornego naczynia, zalej gorącą wodą lub bulionem z pieczenia tak, by makaron był lekko przykryty. Po kilku minutach odcedź nadmiar płynu.
- Łączenie z mięsem i sosem – Ułóż na wierzchu kawałki upieczonego mięsa, polej całość pozostałym sosem.
- Zapiekaj – Wstaw naczynie do piekarnika i zapiekaj przez 15-20 minut w 180°C, aż całość będzie lekko rumiana a makaron wchłonie aromatyczny sos.
H2 Podanie i wariacje – jak serwować mlinci?
Gotowe mlinci serwuje się na gorąco, posypane świeżymi ziołami i opcjonalnie cienko pokrojoną cebulą dymką. Na stole często pojawiają się z miską sałaty z oliwą z oliwek oraz świeżo zmielonym pieprzem. W niektórych domach makaron serwuje się również z pieczonym indykiem lub innym drobiem.
H3 Najlepsze dodatki do mlinci
- Sałata z pomidorami i cebulą
- Domowy ajvar – pasta z pieczonej papryki i bakłażana
- Chrzan
- Ogórki kiszone
H2 Smak Chorwacji w Twoim domu
Spróbuj przygotować mlinci w swojej kuchni, by poczuć autentyczny smak Chorwacji. To nie tylko sycąca uczta, ale także pretekst do rodzinnego spotkania i odkrycia bałkańskiej gościnności. Domowy makaron zapiekany z mięsem przeniesie Cię w serce chorwackich tradycji kulinarnych, zachwycając zarówno miłośników makaronów, jak i wielbicieli mięsnych dań.
H2 Wskazówki dla początkujących
- Jeśli nie masz czasu na wyrób własnego makaronu, poszukaj gotowych mlinci w chorwackich delikatesach.
- Sosu z pieczenia nie należy oszczędzać – nadaje on daniu pełni smaku.
- Do wersji wegetariańskiej możesz użyć pieczonych warzyw i bulionu warzywnego, rezygnując z mięsa oraz tłuszczu zwierzęcego.
Podsumowanie
Mlinci to znakomite danie, które łączy prostotę wiejskiej kuchni z bogactwem smaku wynikającym z tradycyjnego pieczenia, domowego makaronu i aromatycznego sosu. Wypróbuj ten chorwacki specjał, by zainspirować się kuchnią Bałkanów i wprowadzić do swojego menu nieco południowego słońca oraz rodzinnej atmosfery. Smacznego!