Pljeskavica po chorwacku – jak zrobić popularnego kotleta z grilla z bałkańskim twistem
Pljeskavica – bałkański kotlet, który zdobywa serca smakoszy
Kiedy myślimy o kuchni bałkańskiej, jednym z pierwszych skojarzeń jest aromatyczna, soczysta pljeskavica. Ta wyjątkowa potrawa, wywodząca się z krajów byłej Jugosławii i szczególnie popularna w Chorwacji, idealnie wpisuje się w klimat letnich grillowych biesiad. Pljeskavica to świetny wybór zarówno dla fanów mięsa, jak i wszystkich odkrywających nowe smaki podczas kulinarnych podróży po regionie.
Poniżej znajdziesz wszystko, co musisz wiedzieć: jak przyrządzić pljeskavicę krok po kroku, jakie składniki nadają jej specyficzny charakter i z czym najlepiej ją podawać.
Czym jest pljeskavica?
Krótka historia dania
Pljeskavica, znana także jako “bałkański burger”, ma swoje korzenie w kuchni serbskiej, jednak uwielbiana jest na całych Bałkanach – od Bośni po Chorwację. Nazwa pochodzi od serbskiego słowa „pljeskati”, czyli „spłaszczać”, co odnosi się do sposobu formowania mięsa.
Co wyróżnia pljeskavicę?
Jest to duży, płaski kotlet z mieszanki różnych mięs, najczęściej wołowiny, wieprzowiny oraz baraniny. Pljeskavica charakteryzuje się intensywnym smakiem, aromatem czosnku, papryki i bałkańskich przypraw. Zwykle serwuje się ją w towarzystwie pity, ajvaru (pasty z pieczonej papryki), cebuli i świeżych warzyw.
Składniki na prawdziwą pljeskavicę po chorwacku
Przygotowanie autentycznej pljeskavicy nie jest trudne, a większość potrzebnych składników znajdziesz w każdym sklepie spożywczym.
Podstawowe składniki:
- 400 g mielonej wołowiny
- 200 g mielonej wieprzowiny
- 200 g mielonej baraniny (opcjonalnie, można zastąpić wieprzowiną)
- 1 średnia cebula, starta
- 2–3 ząbki czosnku (przeciśnięte przez praskę)
- 1 łyżeczka papryki słodkiej
- ½ łyżeczki papryki ostrej
- Sól i świeżo mielony czarny pieprz do smaku
- 1 łyżka wody gazowanej (dla lekkości)
- 1 łyżka oleju roślinnego lub oliwy
Dodatki:
- Chlebek pita lub bułki
- Ajvar
- Pokrojona cebula, pomidor, sałata
- Kiszone warzywa, np. ogórki lub papryka
Pljeskavica po chorwacku – przepis krok po kroku
Krok 1: Przygotowanie mięsa
Najlepszy efekt osiągniesz, łącząc różne rodzaje mięsa. Wołowina odpowiada za soczystość, wieprzowina za delikatność, a baranina nadaje bałkańskiego charakteru. Mięso dokładnie wymieszaj z cebulą, czosnkiem, papryką oraz przyprawami.
Porada:
Mielone mięso warto wcześniej schłodzić w lodówce. Dzięki temu pljeskavica będzie bardziej zwarte i łatwiej się ją wyrobi.
Krok 2: Wyrabianie masy mięsnej
Mieszaj składniki ręką przez minimum 5 minut. Dodaj wodę gazowaną i odrobinę oleju – ta technika sprawi, że mięso będzie lekkie i soczyste.
Krok 3: Formowanie kotletów
Z masy formuj duże, płaskie kotlety o średnicy ok. 12–15 cm i grubości 1–1,5 cm. Najlepiej naciskać je na pergaminie, nadając okrągły kształt.
Krok 4: Grillowanie
Pljeskavicę najlepiej grillować na węglu, ale możesz użyć również patelni grillowej. Piecz po 3–4 minuty z każdej strony, aż mięso się zrumieni. Uważaj, aby nie przesuszyć kotletów – powinny pozostać soczyste w środku.
Wskazówka:
Przed grillowaniem posmaruj kotlety cienką warstwą oleju – zapobiegnie to przywieraniu do rusztu.
Bałkański twist – czym doprawić pljeskavicę?
Sekret pljeskavicy tkwi w prostocie i jakości składników. Jednak, aby uzyskać prawdziwy bałkański smak, warto zadbać o przyprawy. Często do masy mięsnej dodaje się odrobinę suszonego tymianku lub oregano, a nawet szczyptę mielonego kminu rzymskiego. Jeśli lubisz wyraziste smaki, dodaj do mięsa łyżkę ajvaru lub ostrej musztardy.
Z czym podać pljeskavicę – tradycyjne dodatki i napoje
Klasika: pity, sosy, warzywa
Pljeskavicę serwuje się zwykle w przekrojonej bułce pita lub jako „burgera”. Do tego podaj ajvar, pokrojoną cebulę, ogórki kiszone i pomidory. Doskonałym dodatkiem jest ser typu feta lub bałkańska kajmak (delikatna, kremowa pasta mleczna).
Inspiracje napojowe
Do pljeskavicy świetnie pasują lokalne piwa, a także wytrawne wina czerwone. W upalny dzień dobrze sprawdzi się domowa lemoniada.
Pljeskavica na grillowej mapie Chorwacji – gdzie warto spróbować?
Będąc w Chorwacji, warto spróbować pljeskavicy w lokalnych grill barach i konobach. Szczególnie polecane są restauracje w regionie Dalmacji, gdzie kuchnia pełna jest aromatów ziół i dymnego posmaku grilla. Popularnymi miejscami są Split, Zadar czy Rijeka, gdzie pljeskavica jest serwowana według rodzinnych przepisów.
Podsumowanie
Pljeskavica po chorwacku to danie, które przeniesie cię wprost na słoneczne Bałkany. Prosty przepis i dostępność składników sprawiają, że możesz przygotować ten wyjątkowy kotlet z grilla we własnej kuchni lub podczas letniego spotkania z przyjaciółmi. Wypróbuj autentyczną wersję, baw się aromatami i poznaj, jak smakuje prawdziwa bałkańska przygoda na talerzu!