Pogača – jak upiec domowy chorwacki placek drożdżowy z oliwą i ziołami

Pogača – tradycyjny smak Chorwacji

Pogača to tradycyjny chorwacki placek drożdżowy, bardzo popularny w krajach byłej Jugosławii, a także w krajach leżących nad Adriatykiem. Ten wyjątkowy chlebek pieczony jest z dodatkiem oliwy z oliwek oraz ziół, które nadają mu wyrazisty aromat i niepowtarzalny smak. Domowa pogača świetnie sprawdzi się zarówno jako dodatek do codziennych posiłków, jak i gwiazda podwieczorku czy pikniku.

W poniższym artykule dowiesz się, jak samodzielnie upiec ten wyjątkowy placek z prostych, dostępnych składników, poznasz triki na udane ciasto i inspiracje na warianty smakowe.

Skąd pochodzi pogača?

Historia pogačy sięga wieków wstecz. Przepis wywodzi się z prostego, wiejskiego pieczywa, które początkowo wypiekano w popiele lub na rozgrzanych kamieniach. Dziś pogača to obowiązkowy element wielu rodzinnych uroczystości oraz świątecznych stołów w Chorwacji, Serbii, Słowenii oraz Bośni i Hercegowinie. Stała się symbolem gościnności i domowego ciepła.

Charakterystyczną cechą tego placka jest jego miękki środek, chrupka, złocista skórka i wyjątkowy zapach ziół. W niektórych regionach spotkasz pogačę z dodatkiem sera, oliwek czy cebuli, jednak klasyczną wersję najczęściej podaje się jedynie z oliwą i świeżymi ziołami.

Składniki do domowej pogačy

Aby upiec domową, klasyczną pogačę, będziesz potrzebować kilku podstawowych składników:

• 500 g mąki pszennej (najlepiej typ 550)
• 7 g suchych drożdży lub 25 g świeżych
• 1 łyżeczka cukru
• 1,5 łyżeczki soli
• 300 ml ciepłej wody
• 50 ml oliwy z oliwek (plus trochę do posmarowania placka)
• 2 łyżki posiekanych ziół (rozmaryn, tymianek, oregano, bazylia – według uznania)

Opcjonalnie:

• Ziarna sezamu lub czarnuszki do posypania
• Gruboziarnista sól morska

Przygotowanie ciasta krok po kroku

1. Przygotowanie zaczynu

Jeśli używasz świeżych drożdży, zacznij od przygotowania zaczynu. Rozkrusz drożdże do miseczki, dodaj cukier oraz kilka łyżek letniej wody i 2 łyżki mąki. Wymieszaj i odstaw na 10 minut, aż drożdże się spienią.

Gdy korzystasz z drożdży suchych, możesz od razu dodać je do mąki bez przygotowania zaczynu.

2. Wyrabianie ciasta

Do dużej miski przesiej mąkę, wsyp sól, dodaj zaczyn (lub suche drożdże), wlej resztę wody oraz oliwę. Zacznij wyrabiać ciasto – można to zrobić ręcznie (ok. 10 minut) lub za pomocą miksera z hakiem do ciasta (5-7 minut). Ciasto powinno być gładkie, sprężyste i odklejać się od dłoni.

3. Dodawanie ziół

Do wyrobionego ciasta dodaj posiekane świeże zioła. Zagnieć ciasto jeszcze przez chwilę, aż zioła równomiernie się rozprowadzą.

4. Wyrastanie

Gotowe ciasto przykryj ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na około 60 minut – aż podwoi swoją objętość. Po tym czasie ciasto delikatnie wyrób jeszcze raz.

5. Formowanie pogačy

Następnie przełóż ciasto na natłuszczoną blaszkę lub do okrągłej formy o średnicy 28-30 cm. Delikatnie rozpłaszcz dłonią do grubości ok. 2 cm. Przykryj ściereczką i zostaw na kolejne 20-30 minut do napuszenia.

6. Dekorowanie i pieczenie

Przed pieczeniem posmaruj powierzchnię placka oliwą i posyp gruboziarnistą solą oraz dodatkowymi ziołami (ew. ziarnami sezamu lub czarnuszki). Możesz wykonać wzorki na cieście naciskając powierzchnię palcami lub przy użyciu noża.

Piecz w piekarniku nagrzanym do 220°C przez około 20-25 minut, aż wierzch będzie apetycznie złocisty i chrupiący.

Jak podawać pogačę?

Na ciepło i na zimno

Pogača smakuje wyśmienicie tuż po upieczeniu, ale równie dobrze sprawdza się następnego dnia, lekko podgrzana w piekarniku czy opiekaczu. To idealny dodatek do różnego rodzaju past i dipów, serów, mięs, grillowanych warzyw czy warzywnych sałatek. Chorwaci chętnie podają ją do wina, jako przekąskę na spotkaniach z przyjaciółmi.

Do śniadania, obiadu i kolacji

Ten aromatyczny placek świetnie zastępuje klasyczne pieczywo. Można podać go z masłem i miodem na słodko lub jako dodatek do zup i gulaszy. Sprawdzi się również jako baza do kanapek z ulubionymi dodatkami.

Regionalne wariacje pogačy

W różnych regionach Bałkanów spotkamy odmienne wersje tego drożdżowego placka. W Dalmacji często do ciasta dodaje się czarne oliwki lub cebulę, a na wybrzeżu znajdziesz wersje wzbogacone suszonymi pomidorami. W niektórych miejscach zamiast oliwy z oliwek używa się oleju słonecznikowego lub masła.

Eksperymentując w domu, warto wypróbować różne dodatki i proporcje ziół, aby odkryć swoją ulubioną wersję pogačy.

Pogača z serem feta i oliwkami

Aby dodatkowo urozmaicić swoją pogačę, przed finalnym wyrośnięciem ciasta możesz na jego wierzchu rozłożyć pokruszoną fetę i pokrojone w plasterki oliwki.

Porady na idealną pogačę

• Wybierz dobrej jakości oliwę z oliwek – smak zależy w dużej mierze od jakości tłuszczu.
• Zadbaj o świeże zioła, najlepiej z własnego ogródka lub doniczki.
• Nie żałuj czasu na wyrastanie – im dłużej ciasto odpocznie, tym bardziej puszysty i lekki będzie placek.
• Piecz w dobrze nagrzanym piekarniku – dzięki temu uzyskasz chrupiącą skórkę.

Dlaczego warto spróbować pogačy?

Chorwacka pogača to prostota i tradycja w jednym. Własnoręczne przygotowanie tego aromatycznego placka pozwala nie tylko odkryć nowe smaki, ale także poczuć klimat śródziemnomorskiej kuchni. Pogača doskonale łączy się z wieloma potrawami i może stać się ozdobą stołu podczas wspólnych posiłków. Piecząc ją w domu, poczujesz aromat prawdziwej Chorwacji!

Odważ się upiec swoją pierwszą pogačę i przekonaj się, jak łatwo możesz wzbogacić domowe menu o element słonecznej, południowej kuchni!