Prosty przepis na dalmatyńską pizzę soparnik z czosnkiem i ziołami (wersja wegańska)

Soparnik – dalmatyńska specjalność i smak Chorwacji

Soparnik to jedna z najstarszych potraw chorwackiej kuchni, będąca dumnym symbolem regionu Poljica na wybrzeżu Dalmacji. Danie to bywa nazywane dalmatyńską pizzą, choć tradycyjna receptura sięga czasów, gdy kuchnia śródziemnomorska opierała się na prostych, sezonowych składnikach. Soparnik idealnie wpisuje się w aktualne trendy zdrowego żywienia — nie zawiera składników odzwierzęcych, a jego bazą są warzywa, świeże zioła i domowe, rustykalne ciasto drożdżowe.

Jeśli fascynuje Cię kuchnia śródziemnomorska i chcesz spróbować dania autentycznego, pełnego świeżości oraz głębokiego smaku, ten przepis na wegańską wersję soparnika jest właśnie dla Ciebie!

Czym właściwie jest soparnik?

Soparnik to rodzaj cienkiej tarty lub pizzy, popularnej zwłaszcza podczas postu lub w okresie wielkanocnym, choć obecnie można ją znaleźć na stołach przez cały rok. Jego podstawowymi składnikami są szpinak, cebula, czosnek, oliwa oraz świeże zioła, zamknięte pomiędzy dwoma warstwami cienkiego, elastycznego ciasta, a następnie pieczone w wysokiej temperaturze.

Choć współcześnie do farszu dodaje się soli czy soku z cytryny, tradycyjnie wystrzegano się nadmiaru przypraw, by w pełni docenić naturalny smak warzyw i aromatycznych liści. Przygotowywanie soparnika to nie tylko akt kulinarny, ale też symboliczne podtrzymywanie lokalnych tradycji i dumy z dalmatyńskiego dziedzictwa.

Składniki na wegańską pizzę soparnik

Składniki na ciasto:

• 500 g mąki pszennej (typ 550)
• 2 łyżki oliwy z oliwek
• 1 płaska łyżeczka soli
• 300 ml ciepłej wody (około, ilość zależna od chłonności mąki)

Składniki na farsz:

• 400 g świeżego liściastego szpinaku (może być baby lub zwykły)
• 1 średnia cebula
• 4–5 ząbków czosnku
• Pęczek natki pietruszki
• 2–3 gałązki świeżego tymianku
• Garść świeżych liści mięty lub szczypiorku (opcjonalnie)
• 2 łyżki oliwy z oliwek
• Sól, świeżo mielony czarny pieprz do smaku

Do podania:

• 2 dodatkowe łyżki oliwy z oliwek
• Szczypta gruboziarnistej soli morskiej

Krok po kroku: Jak przygotować soparnik?

Przygotowanie ciasta

1. Zagniecenie ciasta: W dużej misce umieść mąkę, oliwę oraz sól. Stopniowo dolewaj ciepłą wodę i wyrabiaj ciasto przez około 10 minut, aż będzie sprężyste i gładkie. Przykryj je wilgotną ściereczką i odstaw na minimum 30 minut do odpoczynku.

2. Podział ciasta: Po upływie tego czasu podziel ciasto na dwie równe części. Każdą rozwałkuj na cienki, okrągły placek — bardzo ważne, by ciasto było naprawdę cienkie, dzięki czemu soparnik upiecze się równomiernie i zyska odpowiednią chrupkość.

Przygotowanie farszu

1. Szpinak i zioła: Umyj dokładnie liście szpinaku, osusz je i posiekaj na mniejsze kawałki. Dodaj drobno pokrojoną cebulę, przeciśnięty przez praskę czosnek oraz posiekane zioła.

2. Doprawianie: Skrop całość oliwą, dodaj sól oraz świeżo mielony pieprz. Wymieszaj wszystko dokładnie, by składniki się połączyły i puściły nieco soku – dzięki temu farsz będzie soczysty i wyrazisty.

Składanie i pieczenie

1. Formowanie placka: Na oprószonej mąką blasze lub papierze do pieczenia ułóż jeden z placków ciasta. Równomiernie rozprowadź na nim całość farszu, zostawiając 1–2 cm wolnego brzegu.

2. Przykrycie: Przykryj farsz drugim plackiem, a brzegi zawiń do środka, delikatnie je dociskając. Na wierzchu nakłuj soparnik widelcem lub delikatnie natnij, tak by para mogła ujść podczas pieczenia.

3. Pieczenie: Włóż do nagrzanego piekarnika (najlepiej z funkcją górnej i dolnej grzałki) w temperaturze 220°C i piecz przez 25–30 minut, aż wierzch zacznie się rumienić.

4. Oliwienie: Po wyjęciu z piekarnika, jeszcze ciepły soparnik posmaruj obficie oliwą z oliwek i posyp szczyptą soli morskiej.

Serwowanie

Soparnik najlepiej smakuje świeżo po upieczeniu, ale równie dobrze znosi podgrzewanie i można go zjeść na zimno. Tradycyjnie kroi się go na niewielkie romby lub prostokąty i podaje jako przystawkę, dodatek do zup lub jako główne danie w towarzystwie sałatki ze świeżych pomidorów i czerwonej cebuli.

Porady i wariacje

Jak urozmaicić soparnik?

• Dodatkowe zioła: Eksperymentuj ze świeżymi ziołami — bazylia, oregano czy koper doskonale komponują się ze szpinakiem.
• Sezonowe warzywa: Do farszu możesz dodać drobno pokrojone suszone pomidory, grillowaną paprykę czy nawet nieco bakłażana.
• Mąka pełnoziarnista: Dla zwiększenia wartości odżywczej częściowo zastąp mąkę pszenną mąką pełnoziarnistą.
• Ser wegański: Jeśli chcesz, dla bogatszego smaku możesz posypać farsz niewielką ilością wegańskiego parmezanu tuż przed zamknięciem placka.

Przechowywanie i odgrzewanie

Soparnik świetnie smakuje zarówno od razu po upieczeniu, jak i na zimno. Możesz przechowywać go w lodówce do dwóch dni, owiniętego folią spożywczą. Do odgrzewania użyj piekarnika lub opiekacza, aby zachować chrupkość ciasta.

Soparnik – więcej niż pizza

Przygotowanie soparnika to nie tylko kulinarna podróż do Dalmacji, ale też wyraz szacunku dla prostych, naturalnych składników i tradycji regionu. Wegańska wersja tego dania zachwyci miłośników kuchni roślinnej, a jego prostota i głębia smaku sprawią, że zagości na Twoim stole częściej niż sądzisz.

Wypróbuj ten przepis i pozwól, by dalmatyńskie aromaty zagościły w Twojej kuchni! Smacznego — albo jak powiedzieliby Chorwaci: Dobar tek!