Sarma – przepis na chorwackie gołąbki w liściach kapusty kiszonej

Czym jest Sarma?

Sarma to tradycyjne danie, bardzo popularne w kuchni chorwackiej, serbskiej, bułgarskiej i rumuńskiej. Wywodzi się z kuchni tureckiej, a nazwa „sarma” oznacza „zawijać” lub „owijać”. Ta wyjątkowa potrawa przygotowywana jest z kiszonych liści kapusty, w które zawija się farsz z mięsa oraz ryżu, przyprawiony aromatycznymi ziołami. Po uformowaniu, sarma jest duszona przez wiele godzin, co nadaje jej niezwykły smak i aromat.

Bałkańska sarma od polskich gołąbków różni się głównie użyciem kiszonej kapusty oraz długim, powolnym gotowaniem. Kwasowość liści doskonale równoważy bogaty, mięsny farsz, a całość stanowi nieodłączny element świątecznych i rodzinnych spotkań w Chorwacji oraz na całych Bałkanach.

Składniki potrzebne do przygotowania sarmy

Lista zakupów

Przed przystąpieniem do gotowania warto zgromadzić wszystkie niezbędne produkty. Oto klasyczna lista składników na około 8-10 porcji:

• 1 duża głowa kapusty kiszonej (lub duży worek liści kapusty kiszonej)
• 750 g mielonej wieprzowiny (lub mieszanki wieprzowo-wołowej)
• 250 g boczku lub wędzonej szynki krojonej w kostkę
• 1 szklanka ryżu (najlepiej długoziarnistego)
• 2 duże cebule
• 2-3 ząbki czosnku
• 2 łyżki koncentratu pomidorowego (ewentualnie passatą pomidorową)
• 1 łyżka papryki słodkiej
• 1 łyżka suszonego majeranku
• 1 łyżeczka pieprzu i 1 łyżeczka soli
• szczypta tymianku lub liście laurowe do gotowania
• ok. 700 ml bulionu
• olej do smażenia
• świeża natka pietruszki

Przygotowanie sarmy krok po kroku

Krok 1: Przygotowanie liści kapusty kiszonej

Kapusta kiszona na sarmę powinna być dość jędrna, z dużymi liśćmi. Rozwiń liście i oddziel je delikatnie od główki, starając się ich nie porwać. Jeśli są bardzo kwaśne, opłucz je szybko w zimnej wodzie – jednak zbyt długie moczenie może pozbawić kapustę charakterystycznego smaku.

Z każdego liścia odetnij zgrubiałą, twardą część nerwu głównego, by liść łatwiej się zawijał.

Krok 2: Przygotowanie farszu

Cebulę i czosnek posiekaj drobno. Podsmaż je na kilku łyżkach oleju, aż się zeszklą i lekko zrumienią. Następnie przełóż je do dużej miski.

Dodaj mięso mielone, ryż, boczek wędzony, posiekaną natkę pietruszki, paprykę, majeranek, sól, pieprz oraz koncentrat pomidorowy. Całość dokładnie wymieszaj, najlepiej ręką, do połączenia składników.

Krok 3: Formowanie i zwijanie sarmy

Na każdym liściu kapusty ułóż łyżkę farszu (ilość zależy od wielkości liści). Zawiń gołąbki, dbając o to, by farsz był szczelnie zamknięty – najpierw zawijaj boki liścia do środka, potem zawiń roladkę po długości.

W dnie dużego i szerokiego garnka połóż pozostałe liście kapusty, które nie nadały się do zwijania. Dzięki temu sarma nie przypali się podczas gotowania.

Układaj sarmę ciasno obok siebie, tworząc warstwy. Pomiędzy warstwami można dodać kawałki wędzonki lub liście laurowe.

Krok 4: Duszenie sarmy

Całość zalej przygotowanym bulionem, aż sarma będzie prawie zakryta. Przykryj i duś na bardzo wolnym ogniu przez minimum 2-3 godziny. Podczas duszenia liście kapusty nabierają niezwykłego aromatu, a nadzienie rozpływa się w ustach.

W połowie gotowania można dodać jeszcze trochę passaty lub koncentratu pomidorowego oraz rozprowadzić ją w bulionie dla uzyskania delikatnego sosu.

Krok 5: Serwowanie

Sarma najlepiej smakuje na drugi dzień, po przegryzieniu się wszystkich składników. Podawaj gorącą, z kleksem kwaśnej śmietany i świeżym pieczywem lub ziemniakami.

Wskazówki i triki kulinarne

Jaka kapusta jest najlepsza do sarmy?

Do tej potrawy używa się wyłącznie kiszonej kapusty w liściach, jednak w Polsce często trudno ją zdobyć. Najlepiej szukać jej w sklepach z kuchnią bałkańską lub na lokalnych bazarach. Jeśli masz możliwość, ukisz całą głowę kapusty samodzielnie kilka tygodni wcześniej – wtedy sarma zyska najbardziej autentyczny smak.

Czy można zrobić sarmę bez mięsa?

Oczywiście! Istnieje wersja wegetariańska, gdzie mięso zastępuje się mieszanką warzyw, grzybów i kaszy. Należy jednak pamiętać, że oryginał to połączenie kapusty, mięsa i ryżu, które daje wyrazisty, sycący smak.

Przechowywanie i mrożenie

Sarma doskonale nadaje się do mrożenia. Po ostudzeniu włóż sarmę do szczelnych pojemników i zamroź. Przed podaniem odgrzewaj ją powoli na małym ogniu lub w piekarniku.

Sarma – esencja bałkańskiego smaku

Gołąbki z kiszonej kapusty to kwintesencja domowej kuchni na Bałkanach. Sarma gości na stołach nie tylko podczas świąt, ale także podczas rodzinnych spotkań i ważnych uroczystości. Jej aromat wypełnia dom i wprowadza wyjątkowy klimat, który warto poczuć samemu.

Przygotowując sarmę według tego przepisu, przeniesiesz się na moment do Chorwacji – pieścić będziesz nie tylko podniebienie, ale także ducha odkrywcy nowych smaków. Spróbuj wykonać tę potrawę samodzielnie i przekonaj się, jak niewiele potrzeba, by poczuć magię Bałkanów w swojej kuchni!