Słodkie sekrety Chorwacji: Przepis na klasyczną rožatę – dalmatyński pudding z karmelem
Słodycz Dalmacji – rožata w chorwackiej kuchni
Chorwacja jest znana nie tylko z urokliwych plaż, błękitnego Adriatyku i malowniczych miasteczek, ale również z bogatej i niezwykle smakowitej kuchni. Wśród słodkich specjałów regionu Dalmacji szczególne miejsce zajmuje rožata – kremowy pudding zanurzony w aromatycznym karmelu. Ten tradycyjny deser zachwyca nie tylko prostotą wykonania, ale też wyjątkowym smakiem, który na długo zapada w pamięć. Jeśli marzysz o kawałku Dalmacji na własnym stole, sprawdź, jak krok po kroku przygotować rožatę i poznaj jej sekrety.
Rožata – krótka historia dalmatyńskiego przysmaku
Rožata, czasem zapisywana jako rozata lub rozata dubrovacka, to klasyczny flan wywodzący się z pogranicza środkowej i południowej Dalmacji – zwłaszcza z Dubrownika i jego okolic. Nazwa tego deseru pochodzi od kluczowego składnika, jakim jest likier różany, zwany po chorwacku rozuliną, który nadaje całości subtelny, kwiatowy aromat. Tradycyjnie deser przygotowywano z jajek, mleka, cukru oraz karmelu, a dodatkiem luksusowego likieru różanego podkreślano jego wyjątkowość podczas świąt i rodzinnych spotkań.
Chorwacki wariant crème caramel
Choć rožata kojarzona jest jednoznacznie z kuchnią Dalmacji, jej smak może przypominać znane na całym świecie flan czy crème caramel. Tym, co wyróżnia ją na tle innych deserów, jest wyraźna nuta różana i aksamitna, delikatna konsystencja. Niegdyś była wizytówką dubrownickich domów, dziś zdobywa coraz większą popularność daleko poza granicami Chorwacji.
Składniki tradycyjnej rožaty
Przygotowanie tego dalmatyńskiego puddingu jest naprawdę proste i wymaga zaledwie kilku składników. Oto, czego potrzebujesz:
- 1 litr pełnotłustego mleka
- 8 jajek (najlepiej świeżych od szczęśliwych kur)
- 200 g cukru
- 1 torebka cukru wanilinowego lub ziarenko świeżej wanilii
- Skórka otarta z jednej cytryny (opcjonalnie)
- 2-3 łyżki likieru różanego (rozulina) lub kilka kropel naturalnego olejku różanego (opcjonalnie)
- 100 g cukru na karmel
Krok po kroku: Przepis na klasyczną rožatę
H2: 1. Przygotowanie karmelu
To właśnie karmel jest sekretem idealnej rožaty. Praca z nim bywa nieco wymagająca, ale efekt końcowy wart jest wysiłku.
Jak to zrobić:
- Do garnuszka wsyp 100 g cukru i podgrzewaj na średnim ogniu, nie mieszając, aż cukier zacznie topnieć i przybierze złocisty kolor.
- Gdy cały cukier się rozpuści, delikatnie zamieszaj całość, aby cała masa była jednolita.
- Szybko przelej karmel na dno okrągłej formy żaroodpornej (najlepiej o średnicy 22-24 cm) lub do mniejszych miseczek. Uważaj przy tej czynności – karmel łatwo może poparzyć!
H2: 2. Przygotowanie masy jajeczno-mlecznej
- W rondelku delikatnie podgrzej mleko z cukrem wanilinowym i skórką cytrynową. Nie doprowadzaj do wrzenia – mleko ma być tylko lekko ciepłe.
- W osobnej misce ubij jajka z 200 g cukru na puszystą, jasną masę. Uwaga: jajka należy ubijać delikatnie, tak by nie powstały pęcherzyki powietrza.
- Cały czas mieszając, bardzo powoli wlej ciepłe mleko do masy jajecznej. Dzięki temu jajka się nie zetną.
- Na tym etapie dodaj likier różany lub olejek różany, jeżeli go używasz.
H2: 3. Pieczenie rožaty
- Przygotowaną masę jajeczną przelej do foremki z karmelem.
- Całość wstaw do dużej brytfanny lub żaroodpornego naczynia wypełnionego gorącą wodą – forma z puddingiem ma być zanurzona do połowy.
- Piecz w piekarniku rozgrzanym do 150–160°C przez 50–60 minut, aż masa się zetnie. Deser nie powinien być zbyt mocno spieczony – idealnie, gdy lekko się trzęsie.
H2: 4. Studzenie i serwowanie
Po wyjęciu z piekarnika pozostaw rožatę do wystudzenia w temperaturze pokojowej, a następnie schładzaj w lodówce przez minimum 3-4 godziny (a najlepiej całą noc). Przed podaniem ostrożnie odwróć foremkę na talerz – cały deser powinien wypłynąć pokryty złocistym karmelem.
Wskazówki i triki – jak osiągnąć idealną konsystencję?
- Uważaj z temperaturą pieczenia – zbyt wysoka temperatura sprawi, że rožata straci gładkość i stanie się gumowata.
- Delikatne mieszanie masy jajecznej zapobiega pojawieniu się bąbelków powietrza, które mogą popsuć strukturę deseru.
- Jeśli nie masz likieru różanego, możesz wykorzystać kilka kropli naturalnego olejku różanego – ważne, by był przeznaczony do celów spożywczych.
- Rožata najlepiej smakuje schłodzona i podana w towarzystwie świeżych owoców lub z odrobiną bitej śmietany.
Dalmatyńska rožata – deser, który zachwyca smakiem i historią
W chorwackich domach i restauracjach rožata bywa symbolem gościnności oraz tradycyjnej kuchni przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Ten niezwykły pudding jest nie tylko pyszny, ale i pełen autentycznego, śródziemnomorskiego uroku. Spróbuj przenieść odrobinę słońca, morskiej bryzy i kwiatowych aromatów do własnej kuchni – przygotuj klasyczną rožatę, która podbije serca Twoje i Twoich bliskich!
Smacznego i… sretan put w kulinarnej podróży do serca Dalmacji!