Tradycyjna chorwacka sarma – kapusta faszerowana mięsem i ryżem krok po kroku

Sarma – kulinarne dziedzictwo Bałkanów

Sarma to jedno z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych dań kuchni chorwackiej, a także szeroko spotykane w całym regionie Bałkanów. Chociaż przepis na sarmę znajdziemy w Serbii, Bośni, Macedonii czy Bułgarii, chorwacka wersja tej potrawy wyróżnia się specyficzną kombinacją mięsa mielonego, ryżu i delikatnie kwaśnych liści kapusty kiszonej. Sarma jest szczególnie popularna w okresie zimowym, podczas Świąt Bożego Narodzenia i w trakcie rodzinnych uroczystości.

W artykule znajdziesz szczegółowy przepis na tradycyjną chorwacką sarmę przygotowywaną krok po kroku oraz wskazówki, które pozwolą Ci osiągnąć autentyczny, domowy smak tego dania.

Składniki na sarmę – co będzie potrzebne?

Sarma nie należy do potraw skomplikowanych, ale wymaga odpowiedniego przygotowania składników. Oto lista najważniejszych produktów, które będą niezbędne do wykonania klasycznej chorwackiej sarmy:

• 1 główka kiszonej kapusty (lub 1 kg liści kiszonych)
• 500 g mielonego mięsa (najczęściej mieszanka wieprzowego i wołowego)
• 100 g ryżu
• 2 średnie cebule
• 1-2 ząbki czosnku
• 1 jajko
• 1-2 łyżki koncentratu pomidorowego
• sól i pieprz do smaku
• suszona papryka – mielona (słodka lub ostra według preferencji)
• majeranek, tymianek, liść laurowy
• boczek wędzony lub żeberka wieprzowe (opcjonalnie, nadają wyjątkowy aromat)
• olej lub smalec do podsmażenia
• niewielka ilość mąki (do zagęszczenia sosu)

Wielu Chorwatów wzbogaca farsz o natkę pietruszki, a do gotowania dodaje również suszone śliwki dla zbalansowania kwaskowatego smaku kapusty.

Przygotowanie liści kapusty

Najlepszy smak i aromat osiągniesz używając liści kapusty kiszonej. Jeśli kupiłeś całą główkę, delikatnie wyjmij liście, starając się ich nie uszkodzić. Jeśli liście są bardzo kwaśne, przepłucz je pod zimną wodą i odsącz na sitku. Ostrzem noża zetnij zgrubiałe fragmenty łodyg.

Alternatywa: W przypadku trudności z dostępem do główki kapusty, można użyć gotowych liści kiszonych sprzedawanych w sklepach z żywnością bałkańską lub wyselekcjonować duże liście ze zwykłej białej kapusty, sparzyć i zakwasić samodzielnie.

Przygotowanie farszu do sarmy

Sposób wykonania farszu:

1. Cebulę posiekaj w drobną kostkę, czosnek również.
2. Na patelni rozgrzej odrobinę tłuszczu, zeszklij cebulę i czosnek.
3. Dodaj mielone mięso, obsmażaj je aż przestanie być surowe (około 5-7 minut), mieszając od czasu do czasu.
4. Wsyp ryż i smaż jeszcze chwilę, aż stanie się lekko szklisty.
5. Odstaw z ognia, lekko ostudź masę, następnie dodaj jedno jajko, koncentrat pomidorowy, przyprawy oraz ewentualnie posiekaną natkę pietruszki.
6. Dokładnie zamieszaj farsz, by wszystkie składniki się połączyły.

Wskazówka:

Dodanie surowego ryżu sprawia, że podczas gotowania wchłonie on soki z mięsa i kapusty, stając się wyjątkowo aromatyczny.

Zawijanie sarmy

Każdy liść kapusty rozłóż płasko na desce. Na środek połóż porcję farszu (około jednej stołowej łyżki). Zawiń liście podobnie jak gołąbki – najpierw boki do środka, a potem zwiń od dołu do góry, formując kształtną roladkę. Odkładaj zawinięte sarmy na talerz.

Układanie i gotowanie sarmy

Jak poprawnie ułożyć sarmę?

1. W dużym, szerokim garnku na dnie rozłóż drobno posiekane resztki kapusty oraz, opcjonalnie, plastry boczku lub żeberek.
2. Ułóż sarmy ciasno obok siebie, warstwami – w razie potrzeby zabezpiecz kolejne warstwy kapustą.
3. Wstaw do garnka tyle sarmy, ile zdołasz, starając się, by na wierzchu była warstwa kapusty.

Gotowanie:

• Wlej tyle wody, by niemal przykryła zawartość garnka.
• Dodaj kilka liści laurowych, ziele angielskie oraz ewentualnie suszone śliwki.
• Przykryj garnek i zagotuj całość na średnim ogniu.
• Po zagotowaniu zmniejsz ogień i duś potrawę pod przykryciem przez 1,5–2 godziny. Sarmy muszą być miękkie, a farsz dobrze ugotowany.

Możliwa zaprawa:

Ostatnim akcentem często bywa zagęszczenie sosu. W tym celu podsmaż nieco mąki na tłuszczu, dodaj trochę wywaru z garnka i wlej całość z powrotem, gotując jeszcze przez 15 minut.

Jak podawać chorwacką sarmę?

Sarmę podaje się na gorąco, zwykle z pieczywem lub ziemniakami. Wielu Chorwatów uważa, że najlepiej smakuje dzień po przygotowaniu – wtedy kapusta i przyprawy mają czas, by się „przegryźć”.

Idealne dodatki do sarmy

• świeże pieczywo, najlepiej domowej roboty
• gotowane ziemniaki
• gęsta śmietana lub jogurt naturalny
• papryka marynowana
• ogórek kiszony

Porady i ciekawostki

• Sarmę można z powodzeniem przechowywać w chłodnym miejscu przez kilka dni – z każdym dniem smak staje się głębszy.
• Danie doskonale nadaje się do mrożenia.
• Można eksperymentować z farszem, dodając drobno posiekane grzyby, soczewicę albo mieszankę mięs, np. baraninę.

Podsumowanie

Chorwacka sarma to klasyka regionu, która łączy prostotę wykonania z bogactwem smaku. Dzięki podanemu powyżej przepisowi krok po kroku przygotujesz autentyczną kapustę faszerowaną mięsem i ryżem, zaskakując rodzinę lub przyjaciół wyśmienitym daniem rodem z Bałkanów. Nie bój się modyfikować przypraw ani eksperymentować z dodatkami – każda rodzina ma swój unikalny sposób na sarmę! Smacznego!