Chorwackie ciasto makowe makovnjača – rodzinny przepis krok po kroku

Czym jest makovnjača?

Makovnjača to tradycyjne ciasto drożdżowe wywodzące się z Chorwacji, którym zajadają się całe rodziny podczas świąt i specjalnych okazji. Bogato nadziewana masą makową, puszysta i delikatna, przypomina nieco nasz polski makowiec, jednak wyróżnia się specyficznym, wyjątkowym aromatem i smakiem, tak charakterystycznym dla bałkańskich słodkości. W tym artykule poprowadzimy Cię krok po kroku przez sprawdzony, rodzinny przepis na prawdziwą makovnjačę.

Skąd pochodzi makovnjača?

Chociaż korzenie tego ciasta sięgają różnych regionów Bałkanów, to właśnie w Chorwacji makovnjača stała się jednym z najbardziej uwielbianych tradycyjnych wypieków. Znajdziesz ją w niemal każdej piekarni i na świątecznym stole. Jej przygotowanie często stanowi rodzinny rytuał, podczas którego dzielone są stare przepisy i sekrety wykonania.

Składniki na tradycyjną makovnjačę

Przygotowanie makovnjačy nie należy do najtrudniejszych, choć wymaga nieco czasu i cierpliwości. Oto lista potrzebnych składników:

Składniki na ciasto:

• 500 g mąki pszennej (najlepiej typu 450)
• 100 g cukru
• 200 ml mleka
• 80 g masła
• 2 jajka
• 20 g świeżych drożdży (lub opakowanie suchych drożdży instant)
• 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
• szczypta soli
• skórka otarta z cytryny (opcjonalnie)

Składniki na nadzienie makowe:

• 300 g mielonego maku
• 170 ml mleka
• 120 g cukru
• 50 g masła
• garść rodzynek
• 2 łyżki miodu
• garść posiekanych orzechów (włoskie lub laskowe)
• kilka kropel aromatu migdałowego
• 1 żółtko do posmarowania ciasta

Przygotowanie makovnjačy krok po kroku

Przygotowanie ciasta drożdżowego

1. Rozczyn z drożdży:
   Świeże drożdże rozetrzyj z łyżeczką cukru oraz kilkoma łyżkami letniego mleka. Odstaw na około 10 minut, aby drożdże “ruszyły”.

2. Wyrabianie ciasta:
   Do dużej miski przesiej mąkę, dodaj rozczyn, resztę mleka, miękkie masło, cukier, jajka, szczyptę soli, ekstrakt waniliowy i skórkę z cytryny. Wyrabiaj ciasto ręcznie lub mikserem z hakiem aż do uzyskania gładkiej, elastycznej konsystencji. Może to potrwać nawet 10–15 minut, ale cierpliwość się opłaci!

3. Pierwsze wyrastanie:
   Przykryj ciasto ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na 60–90 minut, aż podwoi objętość.

Przygotowanie nadzienia makowego

1. Parzenie maku:
   Mak zalej gorącym mlekiem i gotuj przez 10 minut na małym ogniu. Następnie odstaw do ostudzenia.

2. Dodatki:
   Do przestudzonego maku dodaj masło, cukier, miód, bakalie, orzechy i aromat migdałowy. Wszystkie składniki dokładnie wymieszaj, by masa była jedwabista i wilgotna.

Formowanie i pieczenie makovnjačy

1. Rozwałkowanie ciasta:
   Wyrośnięte ciasto przełóż na oprószony mąką blat i rozwałkuj na duży prostokąt o grubości około 1 cm.

2. Nakładanie nadzienia:
   Równomiernie rozsmaruj nadzienie na całej powierzchni, zostawiając 2 cm marginesu na brzegach.

3. Zwijanie rolady:
   Delikatnie zawiń ciasto w roladę, zaczynając od dłuższego boku. Przenieś na blachę wyłożoną papierem do pieczenia.

4. Drugie wyrastanie:
   Odstaw roladę pod przykryciem na kolejne 20–30 minut, aby jeszcze raz nieco podrosła.

5. Pieczenie:
   Wierzch ciasta posmaruj roztrzepanym żółtkiem dla połysku. Wstaw do rozgrzanego piekarnika (180°C, góra-dół) i piecz przez 30–40 minut, aż powierzchnia będzie złocista.

Jak podawać makovnjačę?

Tradycyjnie makovnjača podawana jest na zimno, pokrojona w grube plastry. To idealny wypiek do filiżanki aromatycznej kawy lub herbaty, świetnie sprawdza się także jako deser świąteczny. Makovnjača długo zachowuje świeżość – dobrze zawiniętą można przechowywać nawet kilka dni.

Wskazówki i wariacje

• Rodzaje nadzienia:
  Oprócz bakalii i orzechów możesz dodać kandyzowaną skórkę pomarańczową lub cynamon.
• Mniej kalorii:
  Zamiast masła możesz użyć dobrej jakości margaryny, a część cukru zastąpić ksylitolem.
• Bezglutenowa alternatywa:
  Wypróbuj z mieszanką bezglutenowych mąk, dodając odrobinę więcej drożdży.

Dlaczego warto spróbować wypieku z Chorwacji?

Przygotowanie makovnjačy według rodzinnego przepisu to nie tylko kulinarna przygoda, lecz także powrót do tradycji i celebrowanie wspólnego czasu w kuchni. Ciasto to, choć wymaga odrobiny pracy, odwdzięczy się niezapomnianym smakiem i aromatem.

Wypróbuj przepis i zaskocz swoich bliskich wyjątkowym chorwackim wypiekiem – smak Bałkanów jest bliżej, niż myślisz!