Jak przygotować domową pastę fasolową grah po chorwacku – idealna na obiad
Poznaj smak Chorwacji w swojej kuchni
Każdy, kto choć raz odwiedził Bałkany, wie, że tamtejsza kuchnia jest pełna smaków i aromatów, które na długo pozostają w pamięci. Jednym z klasycznych dań, które można przygotować w domu – i które świetnie sprawdzi się zarówno jako samodzielny posiłek, jak i dodatek do innych potraw – jest chorwacka pasta fasolowa, nazywana „grah”. To prosta, sycąca potrawa, doskonała na obiad lub kolację, szczególnie w chłodniejsze dni.
Czym jest grah i dlaczego warto ją przygotować?
Grah to nie tylko nazwa popularnej w Chorwacji fasoli, ale też całej gamy dań na jej bazie. Tradycyjne przepisy różnią się w zależności od regionu, rodzinnych tradycji czy sezonu. Sama pasta fasolowa to połączenie ugotowanej fasoli, aromatycznych przypraw oraz różnorodnych dodatków: od wędzonych mięs, przez warzywa, aż po zioła.
Wybierając grah jako danie obiadowe lub przekąskę, stawiasz na zdrowy, roślinny składnik pełen białka, błonnika i minerałów. Pasta ta jest wyjątkowo uniwersalna i daje się łatwo modyfikować – możesz ją serwować jako smarowidło do chleba, dip do warzyw, samodzielny posiłek lub jako dodatek do grillowanych mięs i kiełbasek.
Składniki potrzebne do przygotowania grah
Aby przygotować klasyczną chorwacką pastę fasolową, warto zaopatrzyć się w kilku podstawowych składników – większość z nich z pewnością znajdziesz w swojej kuchni.
Lista zakupów
- 500 g suszonej fasoli (najlepiej białej, np. Piękny Jaś)
- 1 duża cebula
- 3 ząbki czosnku
- 2 liście laurowe
- 1-2 łyżeczki słodkiej papryki w proszku
- ½ łyżeczki ostrej papryki (opcjonalnie, dla miłośników pikantnych smaków)
- 2 marchewki
- 2 łyżki oliwy z oliwek lub oleju
- 1 łyżka koncentratu pomidorowego lub 1 szklanka przecieru pomidorowego
- Sól i świeżo mielony pieprz do smaku
- Opcjonalnie: kilka plasterków wędzonego boczku lub kiełbasy na wzór chorwackich przepisów
- Garść świeżych ziół (np. natka pietruszki lub majeranek)
Jak ugotować fasolę do pasty grah
Smak tej potrawy zależy w dużej mierze od dobrze ugotowanej fasoli. Odpowiednie jej przygotowanie to klucz do sukcesu!
Namaczanie fasoli
Suszoną fasolę należy zalać zimną wodą i odstawić na noc do namoczenia – proces ten zmiękcza nasiona i skraca czas gotowania. Nie zapomnij jej odcedzić i przepłukać przed dalszym gotowaniem.
Gotowanie fasoli
Przełóż namoczoną fasolę do dużego garnka, zalej świeżą wodą, dodaj liść laurowy, a następnie gotuj pod przykryciem przez około 1-1,5 godziny, aż fasola będzie miękka. Jeśli zdecydujesz się na dodatek boczku lub kiełbasy, możesz je dodać do gotowania – nadadzą daniu wyjątkowego aromatu.
Przygotowanie pasty fasolowej krok po kroku
Gotową, miękką fasolę można już zamienić w aromatyczną pastę. Poniżej znajdziesz szczegółową instrukcję przygotowania.
Podsmażanie warzyw i przypraw
Na dużej patelni rozgrzej oliwę lub olej, wrzuć drobno posiekaną cebulę oraz przeciśnięty przez praskę czosnek. Smaż całość na małym ogniu, aż cebula zeszkli się i stanie się słodka. Dodaj pokrojoną w kostkę marchewkę i podsmażaj przez kolejne kilka minut.
Następnie wsyp słodką i ostrą paprykę oraz koncentrat pomidorowy – całość dokładnie wymieszaj i jeszcze przez chwilę praż przyprawy, aby uwolniły aromat.
Łączenie składników
Do podsmażonych warzyw dodaj ugotowaną, odcedzoną fasolę. Wszystko razem chwilę podsmaż, a następnie zacznij rozgniatać fasolę widelcem lub za pomocą tłuczka do ziemniaków. W zależności od upodobań, możesz uzyskać pastę bardzo gładką lub pozostawić nieco tekstury.
Dodawaj stopniowo niewielkie ilości wywaru z gotowania fasoli lub przegotowanej wody, żeby uzyskać pożądaną konsystencję – pasta nie powinna być ani za sucha, ani zbyt płynna.
Doprawianie
Na końcu dopraw całość do smaku solą, pieprzem oraz świeżymi ziołami. Odstaw na kilka minut, żeby smaki się połączyły.
Sposoby podania pasty grah
Chorwacka pasta fasolowa to danie niezwykle uniwersalne. Oto kilka propozycji jej podania:
Pasta grah jako samodzielny obiad
Podawaj na ciepło w towarzystwie pieczywa – najlepiej sprawdzi się chrupiąca bagietka lub swojski chleb. Możesz dodać do tego kiszone ogórki i sałatkę ze świeżych warzyw, by otrzymać pełnowartościowy posiłek.
Jako dodatek do mięs i dań z grilla
W Chorwacji często serwuje się grah jako uzupełnienie głównego dania, zwłaszcza podczas grillowania. Świetnie komponuje się z kiełbasą, żeberkami czy grillowanymi warzywami.
W roli pasty na kanapki
Ostudzoną pastę przełóż do pojemnika i schłódź w lodówce – świetnie smakuje jako smarowidło na śniadanie czy kolację. Dodaj świeże zioła lub szczypiorek dla urozmaicenia.
Porady i wskazówki
Czy można użyć fasoli z puszki?
Jeśli zależy Ci na czasie, możesz skorzystać z fasoli z puszki. Wystarczy ją przepłukać i lekko podgrzać przed dodaniem do podsmażonych warzyw. Dzięki temu przygotowanie pasty skróci się nawet do 30 minut.
Jak przechowywać pastę grah?
Domową pastę fasolową należy przechowywać w szczelnym pojemniku w lodówce – zachowa świeżość nawet do 3 dni. W razie potrzeby można ją również zamrozić.
Jakie dodatki pasują do pasty grah?
Możesz eksperymentować, dodając do pasty inne warzywa (np. paprykę, seler naciowy), zioła (majeranek, tymianek), a nawet ostre papryczki, jeśli lubisz wyraziste smaki.
Podsumowanie
Chorwacka grah to esencja prostoty i smaku. Przygotowana z kilku łatwo dostępnych składników, zamieni zwykły posiłek w wyjątkową przygodę kulinarną, a przy tym jest zdrowa, sycąca i niezwykle wszechstronna. Niezależnie od tego, czy zależy Ci na szybkim obiedzie, dodatku do dań z grilla, czy oryginalnej paście na kanapki – grah zawsze będzie dobrym wyborem. Spróbuj, a przekonasz się, że ta bałkańska klasyka na stałe zagości w Twoim menu!