Jak przygotować jagnięcinę pod peką – sekret miękkości i aromatu kuchni chorwackiej
Czym jest peka i dlaczego to danie jest tak wyjątkowe?
Peka to tradycyjny sposób przyrządzania potraw na Bałkanach, a szczególnie w chorwackiej Dalmacji. Sekret tej metody tkwi w specjalnym żeliwnym naczyniu, przykrywanym kopułą, którą obsypuje się gorącym popiołem i rozżarzonymi węglami. Dzięki temu potrawa dusi się w swoim własnym sosie, zdobywając aromat ogniska i niezwykłą soczystość. Jagnięcina pod peką to danie, które zachwyca nawet najbardziej wymagających smakoszy. Mięso staje się niezwykle miękkie, przenika ziołowymi nutami i zachowuje pełnię smaku.
Składniki na jagnięcinę pod peką
Aby przygotować klasyczną jagnięcinę pod peką, potrzebujesz kilku podstawowych składników, które gwarantują sukces dania.
Główne składniki:
- 1,5–2 kg jagnięciny z kością (najlepiej łopatka lub udziec)
- 1 kg ziemniaków
- 2-3 marchewki
- 1–2 cebule
- 1–2 papryki
- 5–6 ząbków czosnku
- 4–5 pomidorów (opcjonalnie)
- 200 ml oliwy z oliwek
- Sól morska i świeżo mielony pieprz
Aromatyczne dodatki:
- Rozmaryn (najlepiej świeży)
- Tymianek
- Liść laurowy
- Natka pietruszki
Przygotowanie mięsa – sekret miękkości
Jagnięcina wybrana do peki powinna być świeża, najlepiej z lokalnego źródła. Warto zarezerwować chwilę na marynowanie – mięso natrzeć solą, pieprzem, pociętym czosnkiem i świeżymi ziołami, a następnie odstawić na kilka godzin, a nawet całą noc do lodówki. Dzięki temu mięso stanie się delikatniejsze, a ziołowe nuty będą wyczuwalne w każdym kawałku.
Marynata do jagnięciny
Składniki marynaty:
- 50 ml oliwy z oliwek
- 2–3 ząbki czosnku, drobno posiekane
- łyżka świeżego rozmarynu lub tymianku
- Sok z połowy cytryny
Wszystko wymieszaj i dokładnie natrzyj jagnięcinę, odstawiając ją pod przykryciem do chłodnego miejsca.
Jak zorganizować przygotowanie pod peką bez specjalnego naczynia?
Choć tradycyjna peka to specjalne żeliwne lub stalowe naczynie z kopułą, podobny efekt można uzyskać w domowych warunkach. Do pieczenia świetnie nadaje się ciężki gar żaroodporny z pokrywką, brytfanna z grubym dnem lub ceramiczne naczynie do zapiekania. Ważne, aby dokładnie przykryć potrawę – kluczem do sukcesu jest ograniczenie dostępu powietrza.
Ułożenie składników
W naczyniu ułóż najpierw połowę pokrojonych ziemniaków, marchew, połowę warzyw oraz cebulę. Na to rozmieść kawałki jagnięciny, a resztę warzyw i ziemniaków rozłóż na wierzchu. Całość zalej oliwą z oliwek, posyp świeżymi ziołami, dołóż liście laurowe, dopraw jeszcze solą i pieprzem.
Pieczenie – krok po kroku
Wersja tradycyjna (na ognisku lub grillu)
- Nakryj całość szczelną kopułą peki lub pokrywą.
- Przykryj rozgrzanym węglem lub żarem i piecz przez 2–2,5 godziny, nie podglądając w trakcie, by nie uciekała para i aromaty.
- Po wyznaczonym czasie sprawdź, czy mięso jest miękkie i soczyste, a warzywa dobrze się upiekły.
Wersja domowa (w piekarniku)
- Naczynie przykryj szczelnie pokrywką lub folią aluminiową.
- Piecz w temperaturze 180°C przez 1,5–2 godziny.
- Na ostatnie 20 minut zdejmij pokrywkę, by ziemniaki zyskały lekką chrupkość i apetyczny kolor.
Serwowanie i dodatki
Jagnięcinę pod peką najlepiej podawać prosto z naczynia, całość posypując świeżo siekaną natką pietruszki. Doskonale komponuje się z lekką sałatką ze świeżych pomidorów lub domowym chlebem. Nie zapomnij o kieliszku chorwackiego wina – Dingač lub Plavac Mali będą znakomitym wyborem!
Porada od chorwackich gospodarzy
Wielu Chorwatów przed pieczeniem polewa warzywa i mięso odrobiną białego wina oraz odrobiną wywaru warzywnego. Ten trik nadaje potrawie jeszcze więcej aromatu i soczystości!
Dlaczego warto spróbować jagnięciny pod peką?
To nie tylko jedno z najbardziej rozpoznawalnych dań kuchni dalmatyńskiej, ale także prawdziwe święto wspólnego gotowania. Przygotowanie pod peką to często kulinarne wydarzenie, które gromadzi rodzinę i przyjaciół przy stole. Jeśli planujesz podróż do Chorwacji, nie przegap okazji, by spróbować tej potrawy przygotowanej przez lokalnych mistrzów, a jeśli chcesz poczuć klimat śródziemnomorski w swojej kuchni – sięgnij po nasz przepis.
Podsumowanie
Jagnięcina pod peką to kwintesencja chorwackiej gościnności i genialnego połączenia prostych składników z wyjątkową techniką przygotowania. Soczyste mięso, aromatyczne zioła i przypieczone ziemniaki sprawiają, że to danie pozostaje w pamięci na długo. Wypróbuj przepis i podziel się smakiem Dalmacji we własnym domu – satysfakcja gwarantowana!